Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Lo raconte d’una vida de joventa en Vivarés

            D’un punt de vista editorial, devèm de tira mercejar las edicions Nombre 7 d’aver publicat la traduccion francesa d’aqueste libre dins un volume a despart. Aquò nos cambia bravament d’aquela marrida tissa qu’an pres los autors e editors Occitans de publicar en bilingüe dins lo meteis volume. Sovent o fan quitament en metent los dos tèxtes cara e cara. O ai dich milanta còps, mas me geina pas d’o tornar dire un còp de mai e o dirai aitant qu’o caldrà dins l’avenidor, aquel biais de far es catastrofic pel prestigi de la lenga nòstra dins la temporada de diglossia desfavorabla que sèm a viure. Qualqu’un que voldriá subordonar l’occitan al francés s’i prendriá pas autrament. Nos cal far viure la lenga occitana d’un biais autonòm. Li aprene a marchar sens la cròça de la lenga dominanta. Per èsser complet torni precisar, per lo milanten còp aquí tanben, que soi pas contra las traduccions. Al contrari ! Soi per totas las traduccions dins totas las lengas e quitament lo francés, a condicion que cada supòrt editorial siá dins una lenga sola. Aquò precisat, passem, s’o volètz plan, al libre d’Alan Chara.

            De l’autor sabèm pas grand causa. La quatrena de pagina nos informa sonque qu’es nascut devèrs lo Cròs de Gieuran, en Vivarés. Ne saurem pas mai. Per contra, son obratge a una brava singularitat. Se tracha d’un raconte de vida, mas pas de la vida de l’autor, la de sa maire. Valent a dire qu’Alan Chara a procedit un pauc coma per un collectatge. Per escriure, imagini que s’es a l’encòp servit de son material mnesic (de çò que li demòra en memòria de la vida de sa maire) e probablament que la faguèt tanben parlar tot esprèssi per redigir son raconte. L’originalitat es que de costuma aqueles racontes son autobiografics. Aquí es pas lo cas e Alan Chara nos prepausa doncas la biografia de sa maire dins l’espaci temps de son enfància e adolescéncia ; per plan dire de sa naissença fins a son maridatge.

            Aquel periòde correspond a la temporada de l’entre doas guèrras, valent a dire entre 1920 e 1940. Es lo temps de las mutacions tecnologicas e tanben de las evolucions societalas qu’anèron cotria. Es encara lo temps de la traccion animala e de las pichonas expleitacions familialas. La remembrament agrari a pas encara començat, qu’aqueste començarà pas qu’amb la generalizacion de la traccion mecanica. Las mors son tanben arcaïcas a n’aquel moment. La religion ten una plaça preponderanta dins la societat rurala. D’ont mai dins los cantons de Vivarés que son pas encara desservits per de rotas carretièras. Aquí los rectors regnan encara en mèstre. Sovent tenon las escòlas e o sabèm plan pro nosaus occitanistas, qual ten las escòlas, ten las cervèlas.

            Son estats nombroses los qu’an escrich aquela mena de raconte autobiografic o biografic tocant las annadas 1920-1940. Pas qu’en occitan ne devi aver un brave manat sus las laissas de ma bibliotèca. Alavetz, que nos conta Alan Chara de la joventut de sa maire ? Plan solide la misèria d’una dròlla de familha nombrosa logada d’ora per anar gardar los tropèls, sovent dins d’ostals ont èra pauc considerada. Ont se i balhavan just de qué morir pas de fam. La drolleta aguèt freg dins la pension ont la metèron qualques annadas. Mas çò de notar es la condicion particularament dura de las dròllas e las femnas dins una societat occitana patriarcala ont la religion impausava un misoginisme rigorós.

            De fach, un còp mai, nos mainem que per la meteissa epòca, la vida se debanava del meteis biais en Vivarés coma en Roergue, en Armanhac coma en Lemosin e en Provença coma endacòm mai en Euròpa. A qualques detalhs prèps, la vida que s’i debanava èra mai que mai de subrevida quasi autarcica. Aquò Alan Chara o sap contar dins son obratge. Mas es vertat que la descripcion del masèl o la de la fabricacion de la salcissa es la meteissa un pauc de pertot ont se tuava lo pòrc a l’ostal, çò que relativiza l’interés de l’obratge, se que non per daissar un testimoniatge de mai.

            Demòra, dins la forma, la lenga emplegada. Alan Chara a pres l’opcion d’ofrir al monde totes los localismes lingüistics que li son tombats dins l’aurelha. Li ne podèm pas far repròchi qu’aquò correspond a l’optica iniciala de l’obratge : demorar al pus prèp de l’autenticitat. Mas a ne voler far tròp nos trobam un còp de mai dins la situacion d’un libre legible pas que per las gens del vilatge e los arqueolengüistas. Atanben, nos retrobam non pas mai davant un document de testimoniatge patrimonial dobèrt a totes, mas amb un document scientific dins las mans. De tot biais èra malaisit, o quasi impossible, de far autrament quand òm se lança dins aquela mena de projècte.

        Ni per tot, devèm mercejar las edicions Nombre 7 e subretot Alan Chara de nos aver ofèrt aquel libre qu’en mai del raconte, clau tanben qualquas fotografias e crocadisses d’utisses de bèl temps fa. Un libre de legir, foguèsse pas que per encoratjar la edicions nimesencas de contunhar de publicar dins la lenga del país.

Pèire Rabasse

« La Vachèira » d’Alan Chara (Alain Charre). Edicions « Nombre 7 ».

Despâus legal : trimèstre primièr de 2020. 210 paginas.

https://librairie.nombre7.fr/recherche?controller=search&orderby=position&orderway=desc&search_query=la+vach%C3%A8ira&submit_search=Search

Alan Chara (Alain Charre) sur facebook : https://www.facebook.com/alain.charre.1

Alain Charre, Saint marcel d'Ardèche 07

Alain Charre, Saint marcel d'Ardèche 07

Tag(s) : #Pèire Rabasse, #Tot en Oc, #occitanie

Partager cet article

Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :