Overblog
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Nicolaï Greschny, un gigant de las arts plasticas occitanas

 

            « Nicolaï Greschny, de frescas en icònas » es un obratge collectiu qu’i participèron, e val la pena de los nomenar totes per òdre alfabetic : Gilabèrt Assenat, Pèire Bertrand, Clara e Micha Greschny, Hiéromoine Jean, Miquèl Paillé, Ives Roqueta e Renat Roquièr. Se son associats per presentar Nicolaï Greschny e son òbra colossala.

            Aqueste libre es una meravilha. Un encatament per l’anma de totes e la vista de cadun. De libre ne legiguèri dins ma vida, un fum me passèron per las mans, mas un tresaur coma aqueste es lo primièr còp. Soi tot esmòugut e trebolat de ne parlar talament soi pertocat per l’òbra de Nicolaï Greschny. Una art que s’ameritava d’èsser divulgada largament e sèm devents a las edicions Vent Terral d’aver complit aquel trabalh. Plan tròp de monde sabon pas encara qual èra Nicolaï Greschny. Ai l’impression que fins ara en defòra d’Albigés, los Occitans coneisson pas aquel pintre nòstre d’origina russa. Trabalhèt fòrça en Roergue e Albigés, mas sas òbras s’ameritan s’èsser mesa a la portada de l’umanitat tota. Pendent de decennis pintrèt de frescas gigantas dins de desenats e de desenats de capèlas e de glèisas. Se ditz que n’ondrèt mai de cent cinquanta. O faguèt quasi dins l’anonimat e en silenci.

            Soi d’ont mai encantat per aqueste libre que comença per una estrambordanta e magnifica introduccion d’Ives Roqueta que coneissiá plan l’artista e son òbra. Ives ne parla amb los mots qu’èra costumièr d’emplegar, mas tanben amb lo vam que de longa teniá. E quand se trachava de parlar de quicòm que li agradava, coma es aquí lo cas, alavetz ven inagotable de poesia per exprimir sa remiracion de las icònas e frescas de Nicolaï Greschny. Aquel prefaci es lo portal lo mai polidament escalprat que se podiá esperar per dintrar dins la catedrala picturala de l’artista. Ai pas personalament conegut lo pintre, mas sabi pas perqué, ai l’impression que l’escrivan Roqueta e lo pintre Greschny èran doas personalitats que se semblavan. Se devián endevenir, presar e aimar recipròcament. I a pas qu’a legir lo tèxte d’Ives Roqueta per se’n mainar. Per çò qu’es de Nicolaï Greschny, presava la poesia occitana, banhava dins la cultura nòstra que faguèt seu tanlèu èsser arribat al país. La portava prigondament enrasigada a son èime. Metèt quasi sistematicament la lenga occitana dins sas òbras. Se Antòni Bordèla escalprava en occitan, es aitant evident que Nicolaï Greschny pintrava en lenga nòstra.

            Sa pintura es tota de patz e de lutz. Es tanben d’innocéncia. A la véser se diriá pas que l’òme nasquèt a Tallin, en Estonia. A creire que deguèt nàisser per una polida jornada ensolelhada d’estiu. Se poiriá pensar que ja, tre sa naissença, èra destinat a trabalhar jol cèl asurenc d’Occitània. Quin poirà dire un jorn l’astre qu’avem agut d’aculhir Nicolaï Greschny en çò nòstre ? En retorn nos ofriguèt son engenh de plastician. Es estat generós. Foguèt un valent demest los valents. Passèt tant val dire sa vida amb un pincèl dins las mans.

            Sas frescas enlusisson los edificis mai escurs. Sas colors son tendras coma la vida que regolava de sos pincèls. Se lo blau i domina acompanhat de totes los degradats de l’òcre, las autras tintas, pus raras, i son pus vivas. Sos còps de man son leugièrs coma lo vòl dels passerats.

            Sos personatges an la fòrça suava de los que sabon èsser al bon endrech, al bon moment. De los que sabon çò que fan e ont van. Aquò’s dins la preséncia e l’anar de sos personatges biblics que se mesura tota l’energia que ne foguèt capable Nicolaï Greschny. Son òbra es un arcolan de pregairas mirgalhadas lançadas a còps de pincèl sus las parets de nòstras capèlas ruralas e glèisas volatjòlas. Es per nosaus, cresents o pas, una benediccion. Coma o diguèt tan plan Ives Roqueta, Nicolaï Greschny pintrèt gaujosament las meravilhas que l’abitavan. Son òbra abondosa es d’una tan bèla umanitat que totòm i trabarà son compte.

            Aprenguèri per aquel libre que Nicolaï Greschny venguèt pintrar dins ma quita ciutat sens que fins o saupèssi. Pròva de mai de son utilitat per far conéisser aqueles cap-d’òbras que sens aquò s’i poiriá passar a costat sens los véser.

            Las fotografias prepausadas son de Joan-Pau Azam. Son remirablas e mesas en valor per una edicion luxiosa. Tot lo volum es fach de papièr glaçat de primièra qualitat. Aquela qualitat la devem al trabalh de l’estampaire Escorbiac de Graulhet. Es de notar qu’aquela entrepresa, coma las edicions Vent Terral, es tanben albigesa. Coma qué, se pòt far de bon trabalh en Occitània sens aver a anar en China.

            Ai idèia que se parla pas pro de nòstre patrimòni tocant las arts plasticas. Aqueste obratge ven comolar una manca. No’n cal aprofiechar e ne far aprofiechar los amics.

 

Pèire Rabasse

 

« Nicolaï Greschny, des fresques aux icônes », obratge collectiu. Edicions Vent Terral.

Despaus legal : octobre de 2019. 155 paginas.

Nicolaï Greschny, des fresques aux icônes

Nicolaï Greschny, des fresques aux icônes

Tag(s) : #Pèire Rabasse, #Tot en Oc, #occitanie

Partager cet article

Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :