Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog

Sosténer las tres vièlhas

 

            A ! se las aviam pas ! Se las aviam pas ausiriam de longa los occitanistas se plánher. D'unes, l'aire inspirat, dirián : "Ne caldriá almens crear una". Maites, amb un morre de tres palms de long, : "Se pòt pas far nacion sens aquò, desrevelhem-nos !". D'autres encara s'escridassarián una formula del biais de "Pas de nacion sens lenga, pas de lenga sens literatura". E òc ! s'existissián pas, las caldriá inventar. Mas aürosament per nosaus existisson, e son tres.

            Vòli parlar de la revistas literàrias. Los legeires del Lugarn las coneisson segurament. Se tracha de las revistas trimestralas "Reclams" (desempuèi 1897), "Lo Gai Saber" (desempuèi 1919) e "Òc" (desempuèi 1923). Remarcarètz que son totas centenàrias, o a mand d'o èsser. Alavetz, son d'aplechs al servici de la nacion que nos son estats tranmeses per las generacions precedentas. Indenegablament se tracha d'un patrimòni excepcional que sèm tenguts de far viure e de far créisser dins la modernitat. Per se far una idèia de la preciositat per nosaus d'aquestes mejans d'afirmacion nacionala i a pas qu'a se remembrar qu'aquestas revistas an subreviscut a la segonda guèrra mondiala. Dins un Estat tan patologicament uniformizaire coma es França, es tot simplament un espleit, per dire pas un valent acte de resisténcia. Cresi que podèm èsser fièrs del trabalh complit per nòstres davancièrs. Aquestes, amb una pugnacitat extraordinària, an trabalhat de longa, decènnis aprèp decènnis, cada trimèstre, per far lusir las Letras e l'engèni intellectual nòstres. Lor sèm deveires d'aquò. Sens eles, seriam pas çò que sèm. D'ont mai que sovent trabalhèron amb de mejans de fortuna, talament sabèm qu'es malaisit de se far respectar per l'administracion coloniala.

            Contra vent e marèia, aquelas valentas revistas nos son pervengudas. Las avèm encara totas en 2017. Mas per quant de temps encara ? La question se pausa e Reclams la pausa publicament (enfacia de daissar son edicion de papièr). Se los Occitans legisson pas dins lor lenga fauta d'èsser pas estats alfabetizats, la màger part dels occitanistas, eles tanben, malaürosament legisson gaire. Aquò a, solide, una consequéncia sus lo nombre dels abonats a n'aquestas revistas. Cada trimèstre ne son a se demandar se van poder paréisser lo trimèstre seguent. Es una situacion tras que penibla, pels redactors-administrators, solide, mas tanben pels legeires.

            Demandi a totas e a totes de soscar una estona a la pèrdia que seriá per la nacion occitana la desaparicion d'una de sas revistas literàrias. Pel passat, lo movement nacional a ja conegut qualques regressions. Una d'aquestas, de las consequéncias pesugas, foguèt la desaparission del Sindicat Occitan de l'Ensenhament. Caldriá pas que, pauc a cha pauc, tot çò qu'es estat durament bastit se desbrene d'a fièch en causa d'indiferéncia nòstra. Abans que siá tròp tard los valents que bailejan aqueles aplechs de liberacion e d'afirmacion nacionala lançan de cridas de sensibilizacion. Las nos cal ausir.

            Me fau un dever de repercutir lors pensaments. Tot simplament per çò que lors pensaments es lo nòstre. Aquel monde trabalhan pel ben comun. Lo public deu saber qu'aquestas revistas lor son destinadas. Es a n'el tanben de las prene en carga. Personalament, voldriái pas que d'unas personas que d'uèi son pas abonadas a cap de revista, deman me vengan plorar sus l'espatla la desaparicion d'una d'aquestas. Es ara que cal reagir se volèm enfaciar un avenidor per Occitània.

            La situacion d'aquestas vièlhas dònas de la cultura nòstra es talament precària, que me pareis necessari d'alertar lo monde occitan. Quin avenidor per la lenga, la cultura e la literatura occitana sens "Reclams", "Lo Gai Saber" o "Òc" ? Nos cal salvar aquelas tres estèlas del cèl occitan. La desaparicion d'una sola seriá un amputacion terribla. L'orgulh d'Occitània es d'aver encara una literatura que compta en Euròpa. Es tanben d'aver de revistas quasi totas centenàrias. D'aquel punt de vista sèm un cas gaireben unic sul continent. Nos podèm pas permetre de desgalhar un patrimòni d'aquesta valor. E aquò es de la responsabilitat de totes.

            Es vertat qu'aquestas revistas son pas perfièchas. I auriá de qué dire per caduna. Caduna a sas qualitats e sos desfauts. Mas es pas una rason per se i abonar pas. En Occitània coma coma pertot endacòm mai, "la perfeccion es en camin…". Los que las bailejan fan çò que pòdon amb çò qu'an. Quand òm vei que lo budgèt de l'OPLO a demesit per rapòrt als budgèts cumulats de las ancianas regions Lengadòc-Rosselhon/Centroccitana/Aquitània, solide que i a de pensaments de se far per la subrevida d'aquestas revistas. Un còp de mai lor desaparicion seriá per nosaus la dobla punicion, la dobla espleitacion : pagariam d'impòsts, e d'impòsts qu'aniràn financiar de revistas literàrias franchimandas. A fòrça de sacrificis, sola la volontat del pòble occitan poirà salvar aquestas revistas de l'enequeliment.

            Cresi pas necessari de far pus long, ni quichar mai : serem çò que bastirem, abonem-nos !

 

Sèrgi Viaule

 

Reclams : 25 €/an. Chèc de mandar a Sèrgi Javaloyès – 5, claus de la Sèrra – 64800 Mirapeish. reclams@wanadoo.fr

Lo gai Saber : 25 €/an. Chèc de mandar a Felip Carbonne – 103, rota del Bòsc de las Dònas – 31320 Aurevila.

Òc : 30 €/an. Chèc de mandar a Frederic Fijac – 625, la Permenada – 47300 Biàs. Frederic.fijac@orange.fr

 

las tres vièlhas : Reclams, Lo gai Saber, Òc

las tres vièlhas : Reclams, Lo gai Saber, Òc

Tag(s) : #Tot en Oc, #Sèrgi-Viaule, #culture