Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog

L'istòria medievala occitana, maire d'inspiracion literària

 

    Solide que Domenge Baudís (1947-2014) es pas jamai estat un militant occitanista, e encara mens un militant nacionalista occitan. Foguèt de cultura afranchimandida e doncas jacobina. Son encarrierada politica la faguèt dins d'unes partits politics franceses del centre-drech. Pasmens, Domenge Baudís foguèt un òme tras que dobèrt. Aimava la region Centroccitània e segurament, al-delà, Occitània tota. Ça que la, pas pro per aver jamai fach lo pas de tornar personalament recuperar la lenga. Nimai faguèt pas jamai res d'exepcional e d'espectaclós per las associacions occitanas qu'a Tolosa -ont foguèt conse un temps- e dins la Region Centroccitània -que n'es estat lo president- se batián per la respelida de l'identitat nòstra.

    Per contra çò que faguèt, tre qu'arribèt a las manetas del Conselh Regional de Centroccitània, foguèt de restablir lo drapèu occitan sus la region. A la creacion de las regions, la socialistalha franchimanda aviá causit un drapèu blau amb d'estelas, blancas o jaunas (me remembri pas) que revertava lo drapèu europèu. Un drapèu sortit ex nihilo de la comprenèla malautissa de qualque tecnocrata imperialista. En 1986, foguèri lo sol occitanista a lo mercejar per aver tornat metre sus una de las regions occitanas, lo drapèu nacional. Plan solide foguèri tractat a l'epòca de collaborator de la drecha pels fanatics de la sorata "Occitània serà d'esquèrra o serà pas". De fanatics que, siá ditz en passant, son solament pas estat pro coratjoses per venir sòcis de partits occitans. D'aïatolasses que vòtan per de partits franchimands, quand ne son pas aderents !

    Rai ! Se Domenge Baudís foguèt pas occitanista, aguèt de longa una mena de passion per Occitània. Malurosament mai per l'istòria d'Occitània que non pas l'Occitània reala. Son posicionament èra felibrenc. Mas aquò nos valguèt lo libre qu'ai causit de vos presentar d'uèi.

    Aqueste comença per un prefaci d'Amin Maalouf. Francament, aquel tèxte del talentuós escrivan francofòne son tres paginas per dire res, se que non per Domenge Baudís d'aver agut una caucion literària per son obratge. Que, siá ditz en passant, n'aviá pas besonh. Atanben, convidi lo legeire a daissar de caire aqueste prefaci e anar directament a l'òbra de l'autor tolosan.

    La postura de l'autor es originala. Se mèt dins la pèl de Raimond VI per contar los eveniments que se debanèron a la fin del sègle XIIen, mas subretot a la debuta del XIIIen. La lectura se fa, doncas, a la primièra persona. Domenge Baudís fa òbra de bon contaire e, per tant, de bon romancièr. A lo biais d'escalcir los eveniments istorics. A l'engèni de la sintèsi. Sap transformar los faches istorics en narracion literària. Rai ! Es un pauc, emai bravament, la tòca del romancièr istoric, emai se Domenge Baudís -aquò se sap ben pro- es mai qu'un romancièr. O probèt en publicant maites obratges.

    Alavetz, l'autor comença sa narracion a partir de l'assassinat de Pèire de Castelnòu que foguèt l'eveniment que serviguèt de pretèxte a Innocenci III per cridar a la crosada contra Occitània. Crit d'asirança que mancarà pas d'èsser ausit en França per d'unes barons, sempre en cerca de rapinas. Çò que fa l'intelligéncia d'aqueste libre es que son autor èra un famós amator d'istòria, mas èra tanben, cadun o sap, politician. Aquela qualitat de politician li permetèt de jutjar, almens de sasir, la politica del sègle XIIIen. O faguèt amb una coneissença aguda dels afars publics e aquò se sentís ben pro a la lectura de l'obratge.

    Cal ajustar a sas qualitats de politician, qu'es tanben estat jornalista. Çò que lo predestinava probablament a venir escrivan. Ajustarai, escrivan de tria, emai se s'es pas pro parlat d'aquesta activitat de l'ancian president de la region Centroccitània.

    Aquel libre es, plan solide, una ficcion. Pasmens, coma roman istoric, aqueste obratge participa del roman nacional occitan. Sabi ben pro, coma totòm e benlèu mai que totòm, qu'un roman nacional, aquò's pas forçadament la realitat istorica d'una nacion (i a qu'a véser lo roman nacional de l'empèri francés). Mas totas las nacions del monde, emai las pus pichonas nacions amerindianas que demòran al fin fons de la selva d'Amazonia, an lor roman nacional. Occitània a son istòria pròpria elaborada per las recercas scientificas. A tanben son roman nacional, pauc o pro fantasmat, pauc o pro fictiu e legendari, en un mot, pauc o pro literari. Lo tot es de plan diferenciar las doas causas e far pas coma los Franceses que prenon lors fantasmas per la realitat.

    Alavetz, insistissi : aquela òbra de Domenge Baudís, coma las de Maurici Magre o de Frederic Solièr (1800-1847), participa del nòstre roman nacional, que ne val un autre. Avèm pas cap de rason de nos privar d'aquel patrimòni nacional qu'existís (la pròva amb aquel obratge de Domenge Baudís), e que nos cal contunhar de far viure. Coma los obratges de Maurici Magre, espèri que lèu qualqu'un aurà l'èime de revirar aquel libre en lenga nòstra. O se merita amplament. Subretot lo pòble occitan a drech a son roman nacional dins la lenga. Escriveires e reviraires occitans, al trabalh !

    Lo fachin d'aqueste libre es que Domenge Baudís se mèt suggestivament a la plaça de Raimond VI. L'exercici es interessant e fins ara pauc usitat dins la literatura occitana. La demarcha a per ela d'èsser agradiva, d'ont mai que l'autor pega fin finala de prèp a la realitat istorica. Talament qu'un moment donat lo legeire se demanda s'auriá pas presat mièlhs que l'autor prenga mai de distància en botant dins l'òbra un pauc mai de ficcion.

    Çò evident es que l'afogat d'istòria occitana trobarà res de nòu dins aquel libre. Res de mai que çò que ja sap. Domenge Baudís demòra dins l'encastre estricte de çò istoricament sabut. L'interés del libre, tornem o dire, residís dins l'escritura de l'autor. Avèm aquí una narracion alèrta e precisa. Una economia d'escritura que ne fa son eficacitat. L'ancian conse de Tolosa (desaparegut tròp lèu) aviá una art mestrejada del raconte. Sa contribucion a la literatura nòstra s'amerita d'èsser mai difusida. Aquel òme aviá mai d'una mòla al seu molin, aqueste libre n'es la pròva.

    Segon son inspiracion l'autor pega pauc o pro a la realitat istorica. A d'unes moment jòga a las montanhas russas amb los eveniments qu'istoricament visquèt Raimond VI. Mas demòra totjorn dins l'encastre grand dels faches. Aquel "Raimond lo catar" es un agradiu roman que se legís coma se bèu de mèl. Es un ponhent roman de cavalgada e d'espasa. Benlèu que d'unes dessobtarán fòrça nostalgia dins aquesta òbra ? E perqué pas ? Nostalgia es un nòble sentit uman qu'a totjorn agut sa plaça en literatura.

 

Pèire Rabasse

 

"Raimond le Cathare" de Domenge Baudís. Edicions Michel Lafon e Le livre de poche N° 14418. Despaus legal : 1996. 286 paginas.

Dominique Baudis, Raimond "le Cathare"

Dominique Baudis, Raimond "le Cathare"

Tag(s) : #Tot en Oc, #Pèire Rabasse, #culture