Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog

Clamenç, un umorista que fa petar la lenga sus l'empont

    Clamenç ; benlèu que d'unes luènh de Lengadòc o sabon pas, es un comedian umorista. Un amusaire public que, sol sus l'empont, es capable de téner embelinat son public pendent una ora e mièja. Escriu, puèi jòga de scenetas originalas que se seguisson per tièras. Aquestas son ligadas las unas a las autras per de ligams oratòris que lo sauta-en-banca Clamenç n'a lo secret. Al final, l'espectacle passa d'una sceneta a l'autra sens que gaireben lo public se'n maine. Atal son los divertiments que balha lo comedian. Son d'una qualitat quasi professionala e es a plànher que las associacions o autres programators d'espectacles lo fagan pas virar plan mai. Aquela mena de serada festiva es un biais agradiu de far córrer e socializar la lenga.

    D'ont mai que son espectacle es completament e exclusivament en occitan. Fa pas coma los Nadau que sistematicament fan la revirada en francés de las cançons que cantan. Per aquesta rason i a plan temps que vau pas mai véser los vergonhoses recitals de Nadau. E soi pas lo sol… Avètz vist, vos, de cantaires franceses o angleses que quand venon cantar en Occitània fan la revirada en òc de lors cançons abans de las cantar ?

    Bon ! Rai ! Caliá qu'aquò foguèsse dich e ara o es. Tornem-ne a Clamenç. Dins son libre " Còps d'uèlh… " precisa que se vòl servir de l'umor per contribuir a tornar lor lenga als Occitans e qu'es pas en francés o pièger en francitan que la causa se poirà far. Aquel biais d'enfaciar son accion culturala me sembla senada. Mai que jamai avèm besonh de rendre la lenga occitana socialament indispensabla. Tant qu'aurem pas comprés aquò, l'occitan contunharà de pèrdre de locutors.

    Tre la debuta del libre, Clamenç nos ditz son plaser : " Ieu, soi umorista passejaire. Mon plaser es de viatjar, d'agachar, d'espinchar, de fintar e d'escotar çò que se passa de pertot dins lo monde ". Tan val dire qu'a travèrs son sedaç nos porgís lo monde. Es amb çò qu'observa, e aprèp seleccion, qu'alestís sas scenetas e sos espectacles. Cada an ne fa un de novèl, tan val dire se cal qu’es barrutlaire l'artista ! Cal que siá subretot creatiu.

    Qualques unas de sas scenetas son fargadas sus de jòcs de mots. Sabi pas s'es el que s'i pren mal o s'es la lenga nòstra que s'i presta pas, mas son pas totes capitats del cent del cent. Aquel exercici dels jòcs de mots es un dels mai delicats a capitar. Aquí i pòt pas aver d'aproximacion. O lo jòc fonciona e es un plaser requist per l'esperit, o alara lo jòc passa dins òbra e l'efècte recercat es pas al rendètz-vos. I a pas res de mai trist qu'un jòc de mot mancat, emai se o es pas qu'a mièjas.

    Malgrat qu'aquestas scenetas sián agradivas de legir per èsser estadas alestidas amb un cèrt engèni literari, ça que la son estadas escrichas per èsser jogadas. Res non val d'anar escotar Clamenç de carn e d'òsses sus un empont. Francament s'es programat a costat d'en çò vòstre, subretot lo manquètz pas. Seriá pecat !

    Aqueste recuèlh de tèxtes es mai que mai consacrat a de trufariás tocant los politicians. A mon vejaire es un pauc tròp centrat sus aquò ; per dire pas que o es exclusivament. Segon la dicha populara : Un pauc va plan, tròp gasta lo jòc. Me sembla que la societat patís planes travèrses e que l'arcolan prepausat per Clamenç auriá pogut èsser mai colorat, mai diversificat. D'ont mai que la critica politica me sembla la mai aisida per un umorista. D'un fach politic, d'una decision politica, sovent basta pas que de l'exagerar per obténer una absurditat risolièra.

    L'art de convertir l'actualitat politica en umor es un art tras que malaisit. D'efièch, coma sèm totes concernits, arriba sovent que las decisions politicas, nimai per las virar en derision, fan pas rire que d'una gauta. Benlèu, emai probablament, que soi marrit public, mas me soi rarament tengut las còstas de rire, a véser o ausir las asenadas dels politicians.

    Aquí ont soi pas brica d'acòrdi amb Clamenç es quand se trufa de l'aspècte fisic del monde. Emai aquel monde foguèsson de politicians amb los quals sèm pas d'acòrdi, de cap de biais, per paratge servar, avèm pas a los atacar sus lor aspècte fisic. Se Nicolas Sarkosy èra estat de pèl negra se seriá trufat d'el coma se trufa de longa de la seu pichona talha en lo comparant a un reipetit ? Non, per çò que seriá urosament estat condemnat per la justícia. D'aver la pèl blanca o negra es coma d'èsser grand o pichon de talha, d'èsser nascut boçut o garrèl, lo monde i son pas per res e an pas la possibilitat d'influir sus aquela realitat. Òm pòt cambiar d'opinion politica o de religion, òm pòt pas cambiar de conformacion fisica. Son de causas evidentas que malurosament son de rebrembar. Aquel manca de respècte de la persona umana me fa pas rire brica, plan lo contrari.

    Soi desolat d'o dire, mas arriba qu'aquel libre de Clamenç vire qualques còps al manual per l'usatge dels potonors ultra-esquerristas. Un moment donat, malurosament, l'umorista clapassièr va fins a condemnar la repression de la violéncia dins los establiments escolars per la sola rason que lo president de la republica de l'epòca aviá respondut per d'injúrias a d'injúrias. Francament ai pas sabut trobar ont èra l'umor aquí dedins. Dins lo nombre, pòt arribar qu'aquestes " Còps d'uèlh… " viran a de " Còps de gula… " que tomban a plat.

    L'artista es plan melhor quand parla del temps que fa que non pas quand vira en bocla suls politicians. Es plan mai subtil quand tracta de sicuts generals. L'absurditat es inerenta a la politica politicarda mentre que far d'umor a partir d'observacions de la natura o de l'animalum es plan mai complicat ; mas talament mai poetic… Aquò se sap ben pro : l'umor, per capitar, deu èsser fin e defugir lo grotèsc. Me pensi que Clamenç deuriá diversificar mai sos centre d'interés. Se que non sos recitals riscan de virar en acamp politic que gausan pas dire lor nom. Mèfi a la mescladissa dels genres ! Los Franceses an conegut aquò amb lo famós Dieudonné. Cresi pas que seriá sanitós de duplicar l'experiéncia en occitan.

    S'ai un conselh a balhar al monde, es de crompar los filmes DVD de Clamenç abans de ne crompar los libres.

Pèire Rabasse

"Còps d'uèlh…" de Clamenç. Edicions de l'Institut d'Estudis Occitans, seccion de Lengadòc. Acabat d'imprimir en març de 2016. 128 paginas.

 Clamenç , un comedian umorista.

Clamenç , un comedian umorista.

Tag(s) : #Tot en Oc, #Pèire Rabasse