Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog

Trenta-sièis ans de lucha per de placas en occitan

      L'afar comencèt quand, en 1985, arribèri a Sant Sulpici la Punta. Tanlèu aver pausat la maleta, me trachèri de crear lo cercle Gustau Farenc. Del nom d'un canonge que foguèt un famós arqueològ e un escrivan de lenga nòstra. Un òme que coneguèri pas, mas que demòra encara dins la memòria populara sant-sulpiçòla per èsser estat un famós aparaire de l'identitat nòstra. Probablament un nacionalista car foguèt amic d'un autre canonge, Josèp Salvat, qu'el s'amagava pas d'èsser nacionalista a una epòca ont degun gausava pas s'assumir patriòta occitan.

     Animator d'aquel cercle local Gustau Farenc, còpsec prenguèri lenga amb lo conse de l'epòca que se disiá Danís Polet. Un òme que coneissiá plan l'istòria occitana. Presava mai que mai l'istòria medievala nòstra. Tant e plan que nomenèt una carrièra de la vila "Carrièra dels Fraires Autièr" en memòria dels dos bonsòmes Autièr d'As, en comtat de Fois. Los fraires Autièr passèron mantunes còps per Sant Sulpici la Punta pendent lor sacerdòci. Volguèt lor rendre omenatge. Prepausèri adoncas al Sr Polet d'anar mai luènh e de sortir de la nostalgia medievala per embragar sus la realitat contemporanèa de reconquista en tornant a las carrièras de la bastida lor noms occitans.

     I aguèt pas res a far. Lo vièlh notable volguèt demorar dins lo passat. Coma per planes occitanistas, o mièg-occitanistas, la cultura occitana èra la del passat. E se parlava occitan, se reservava aquesta lenga pas que per legir los poetas, lo ser al canton. Era passat per l'escòla francimanda e pel Partit Socialista Francés e doncas èra plan formatat dins un jacobinisme tras que tampat. Circulatz, la modernitat non sauriá prene en compte l'identitat nacionala occitana… Atal li poguèri pas jamai far entendre rason e la bastida demorèt sens los noms de sas carrièras en occitan.

     Quand Sr Polet defuntèt aguèrem per conse un jove del nom de Bernat Solet. I demorèt vint-e-quatre ans, siá quatre mandats consecutius. L'anguèri véser de desenats de còps. Mas per el èra pas jamai ora de metre de placas en occitan dins las carrièra de la bastida. De notar qu'al cercle Gustau Farenc demandavan pas que tota la ciutat siá cobèrta de placas en occitan, mas sonque la bastida, tan val dire la vila vièlha. Amb En Solet, un còp èra tròp lèu, li caliá daissar lo temps de prene sas marcas coma conse. Un autre còp, èra pas solide de l'acceptacion del projècte per son Conselh. Alavetz, espererem la eleccions seguentas e lo cambiament e renovelament del Conselh. Mas aqueste còp prenguèt per Primièr Adjunt un ancian militar imperialista francés que voliá pas ausir parlar d'occitan. N'auriá trapat un còp de sang e foguèt clar amb lo conse : o èra el o èra las placas en occitan. En Solet, qu'aviá una consciéncia nacionala occitana tras que limitada, aguèt lèu fach la causida. N'aguèrem aquí per sièis ans de mai a esperar lo just e la rason.

     Lo temps se degrunava a aviam totjorn pas una mica d'identitat occitana dins lo domèni public. Res de vesedor dins las carrièras de la vila, malgrat que Sant Sulpici la Punta foguèsse un siti d'ensenhament bilingüe de la mairala fins a la fin del collègi. Mentre que l'argument de l'estudi de la toponimia podiá pas èsser evocat per la causa qu'èra estat fach pels sòcis del cercle Gustau Farenc tre 1985, foguèt avançat l'argument massuga del còst qu'anava enantir una tala accion. Dins ma vida de militant ai milanta còps remarcat que la despensa èra l'utima rason evocada per justificar un refús de participar a la recuperacion de nòstra identitat. Vergonha als notables de totes bòrds !

     L'esper seriá per nautres que los notables, un moment donat, se morisson ? Que nani ! L'imperialisme francés es una usina a fabricar de jacobins a flux contunh. Los unes se'n van, los autres arriban. Tenètz, en quatorze, pas de 1900, mas de 2000, se faguèt elegir Na Domenja Rondi-Sarrat coma consa de Sant Sulpici la Punta. Una socialista que, o me diguèt personalament, prenguèt la carta pas que per se far elegir. Una femna gaire mai cultivada qu'una escala que s'acranca al poder coma un pesolh cort. Plan solide pendent sa campanha faguèt la promessa de metre las placas de las carrièras de la bastida en occitan.

     Per ieu, qual que siá al cap de la comuna, me balhèri de longa per tòca de seguir lo dorsièr. La consa novèla me prepausèt de dintrar dins la comission extra-municipala per las denominacion de las carrièras. Aquela comission a mai que mai per mission de nomenar las novèlas carrièras de la vila. Sant Sulpici la Punta es una vila de creis cada an un pauc mai, aquò fa qu'avèm regularament de carrièras a batejar dins de lotejaments que se fan de mai en mai nombroses. Aquela comission a, plan solide, de se mainar del seguir de la mesa en plaça de las placas de carrièra en occitan dins la vila vièlha. Me calguèt batre pendent dos ans per qu'enfin un budgèt dedicat siá votat. A cada acamp interpeli la consa per que faga lo punt sus l'avançada del projècte. Al darrièr acamp m'afortiguèt que los servicis municipals èran a estudiar lo modèl de placa que seriá lo mai adaptat.

     Mas ajustèt còpsec que la causida se fariá dins l'amira d'una crompa a mendre còst. Per çò qu'aquò se sap ben pro : tot çò qu'es per l'occitan es totjorn tròp car. Res es pas estat despensat per la lenga nòstra en defòra dels panèus de dintrada d'aglomeracion desempuèi trenta-sièis ans, mas pauc o pro tres mila cinc cents euros per la crompa de 96 placas sembla plan car. Emai s'aquò representa res per rapòrt al budgèt acordat a la cultura francesa, es encara tròp.

     Atal n'es qu'en trenta-sièis ans de reivindicacion, de combat permanent per far aparéisser publicament la lenga occitana dins una vila occitana, avèm pas encara avançat d'un pas. Es vertat qu'un budgèt es estat votat. Mas res contrench pas juridicament la consa d'abandonar lo projècte.

     Aquel afar es un còp de mai la demonstracion que, tant coma podèm, avèm lo dever de nos presentar a las eleccions. Se volèm avançar avèm pas lo drech de delegar nòstre poder a de partits estrangièrs. Sabèm çò que valon lors promessas : paraula de Francés, paraula de res ! Trenta-sièis ans de lucha per qualques placas en occitan e sempre res d'obtengut. Sols los sembla-occitanistas que se van pas confrontar als poders imperialistas en plaça, pòdon encara créire a las promessas dels partits franceses. Vos daissètz pas tòrcer, rejunhètz lo Partit de la Nacion Occitana !

Sèrgi Viaule

Sant Sulpici la Punta.

Sant Sulpici la Punta.

Tag(s) : #Sèrgi-Viaule, #Tot en Oc