Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog

Lèu, una televison francofòna de mai a Tolosa

          Pendent plan temps, per plan dire un trentenat d'annadas, i aguèt a Tolosa una television locala que se nomenava "T.L.T." per Television Tolosa. Son airal d'emission s'espandissiá pas que sus l'aglomeracion tolosana, tant val dire que portava a un vintenat de quilomèstres a l'entorn del Capitòli. Siá una populacion concernida de 950 000 estatjants. Pauc a cha pauc foguèt una estacion que trapèt son public, mas l'aviada foguèt polsiva e longassa. Un còp aver son public, sembla que foguèt los anonciaires publicitaris que faguèron fraita. Atanben la cadena faguèt quincanèla l'an passat.

           Per l'aver agachada quelques còps e per ne dire çò que me semblèt, se trachava ni mai ni mens qu'una cadena de proximitat amb d'informacions localas e un forra-borra de programas televisuals tirat d'aicí e d'alai. A çò que me sembla, sens cap de linha editoriala directritz. Aguèri l'impression que la programacion dependiá de las escasenças economicas sul mercat de l'audio-visual. Ça que la, aquesta cadena veniá a Tolosa completar lo panèl exagonal disponible.

            Pasmens, T.L.T., coma planes mèdias en Occitània, ignorèt volontariament la lenga e la cultura de la ciutat mondina (emai se la comuna de Tolosa n'èra accionària). Dins l'armada granda de la francizacion forçada, participava adoncas a l'aculturacion dels Tolosans. I aguèt mantunas temptativas per far dintrar un pauc d'occitan dins los programas, mas sens capitada. La Direccion de l'antena demorèt tampada a tota proposicion anent cap a una occitanizacion dels programas.

            Aprenguèrem fa pas gaire que lo Conselh Superior de l'Audio-visual (CSA) èra a mand de tornar atribuïr la frequéncia daissada vacanta per T.L.T. Foguèt retengut lo grope "Mèdias del Sud" que, segon La Despacha de Tolosa seriá un triumvirat entre l'investisseire Bruno Leroux, la cadena exagonala BFMTV e lo Conselh Regional de Centroccitània. Lo projècte portat per aquel grope mixte entre public e privat s'apèla TV Sud. De çò que serà lo programa de la novèla cadena locala, ne sabèm pas res. Es encara a l'estudi. Mas se pòt imaginar que i aurà una part bèla facha a l'informacion de proximitat.

            Çò que fa quilhar l'aurelha dins aquel afar es la mixitat entre argent privat e argent public. E quand se ditz argent public, se parla d'argent sortit de la pòcha dels contribuables que sèm totes. De mercés a l'opacitat entretenguda per las doas entitats concernidas, sabèm pauc de causa de la convencion que liga actualament lo Conselh Regional de Centroccitània amb França 3. Pel passat (abans la fusion) lo Conselh Regional de Miègjorn-Pirenèus exigissiá de França 3 de programas occitans. Qué n'es, e que ne serà d'ara enlà ?

            Un còp de mai la question se pausa per TV Sud quand començarà a difusir a la debuta de l'an que ven. Estant que lo Conselh Regional participa al finançament de la cadena locala, quinas serán las contrapartidas demandadas dins la convencion ? Per tan menèla foguèsse sa participacion a l'investiment del projècte, espèri que la Region aurà l'èime de demandar mai que qualquas minutas per se far de publicitat en francés. Caldriá pas qu'un còp de mai desbrembèsse qu'a per competéncia despartida la promocion de las "lengas regionalas" e qu'a Tolosa l'occitan es lenga originala.

            Per nautres, emai lo Conselh Regional Centroccitan aguèsse l'èime d'exigir la preséncia de l'occitan sus la futura TV Sud, es pas aquò que fariá una politica vertadièra de resocializacion de la lenga. Bastariá pas, luènh d'aquí ! Dins una region d'ara gaireben sièis milions d'estatjants e amb un budgèt de 2,89 miliards d'€, una politica consequenta de reparacion lingüistica passa per la creacion d'un servici regional de l'audio-visual. Un servici public que comprenga una estacion de radiodifusion e una cadena de television tot en lenga nòstra. Es una ambicion minimala e, de fach, financièrament fasedoira. Es una question politica de prioritat. Las nacions autonòmas d'Espanha coma Catalonha e lo País-Basc possedisson non pas una cadena de television, mas mantunas. Las quitas pichonas regions autonòmas espanhòlas coma Cantabria o Asturias mestrejan elas tanben lor pròpri servici de ràdio e de television.

            Nos cal far entendre al pòble occitan l'injustícia d'un sistèma colonial que nos fòrça de pagar d'impòsts que se reviran contra nosaus en financiant un sistèma escolar francista e de mèdias francofònes. Los occitanistas devon n'acabar amb de reivendicacions minimalistas que semblan pas a res, se que non de far se rire nòstres enemics. Que significa demandar qualquas minutas setmanièras de mai sus TV Sud o F 3 ? Lo just e la rason nos comanda dins aquel domèni coma dins lo autres de reclamar nòstre degut. E sul sicut, nos devèm de reivendicar lo recampament, dins una estructura juridica de drech public, de las regions occitanas per la creacion e la gestion d'un servici public de ràdio e de television en lenga nòstra. Es, o torni dire, un minimum decent.

            Es pas en demandant de longa de micas que serem preses al seriós pel pòble occitan nimai pels enemics de la nacion occitana. Atanben, diguem-o un bèl còp per totes : demandam als elegits de las regions occitanas, non pas de subvencionar de mèdias francofònes que fan un pauc de plaça a l'occitan, mas de crear de mèdias public dins la lenga del país. En Occitània la lenga occitana, la reabilitacion e la normalizacion de la lenga nòstra es una prioritat. Lo Partit de la Nacion Occitana mancarà d'o rebrembar cada còp que serà necessari.

Sèrgi Viaule

i aguèt a Tolosa una television locala que se nomenava "T.L.T."

i aguèt a Tolosa una television locala que se nomenava "T.L.T."

Tag(s) : #Sèrgi-Viaule, #Tot en Oc